Astma: update in epidemiologie, behandeling en exacerbaties

    Engelkes, M. | Erasmus Universiteit Rotterdam | 8 juli 2016 |

Er is behoefte aan up-to-date gegevens over astma uit de dagelijkse klinische praktijk. Marjolein Engelkes onderzocht de epidemiologie, behandeling en exacerbaties bij astmapatiënten.

Tot op heden is er geen genezende therapie voor astma, maar het kan wel onder controle worden gehouden door stapsgewijze behandeling en management. In de klinische praktijk is astmacontrole echter suboptimaal en lager dan in klinische studies. Om de impact en belasting van astma goed te begrijpen, is het daarom belangrijk om up-to-date gegevens te hebben (‘real life data’). Het proefschrift van Marjolein Engelkes geeft die up-to-date gegevens over o.a. behandeling en astma-exacerbaties. Voor haar onderzoek maakte Engelkes gebruik van verschillende Nederlandse en Europese databases van elektronische patiëntendossiers.

Cohort van kinderen met astma

Door alle medische dossiers van potentiële astmapatiënten zorgvuldig te bekijken, met een geautomatiseerde algoritme, heeft Engelkes een cohort van kinderen met astma geïdentificeerd. Ze beschrijft diverse gegevens die uit deze dataset van 14.303 kinderen met astma naar voren is gekomen. Zo bleek de incidentie lager bij meisjes dan bij jongens vóór de pubertijd, maar na de pubertijd was dit verschil omgekeerd. Ook nam de incidentie van astma toe tot 2008 en vanaf 2008 was een niet significante afname zichtbaar.

Astma-exacerbaties

Engelkes onderzocht ook de astma-exacerbaties bij deze groep kinderen en vond onder meer een seizoentrend: de exacerbaties komen vooral voor in het voor- en najaar. Ook treden astma-herexacerbaties op bij 2% van de patiënten binnen 1 maand na de exacerbatie en bij 25% binnen 1 jaar na exacerbatie.

Therapietrouw

Het blijkt dat kinderen met een goede therapietrouw (aan inhalatiecorticosteroïden) vaker een specialist bezochten en vaker een astma-exacerbatie hadden tijdens follow-up, dan kinderen met een slechtere therapietrouw. Dit suggereert dat kinderen met goede therapietrouw een ernstige vorm van astma hadden.

Verhoogd risico op overlijden

Bij een groter cohort van 855.806 astmapatiënten onderzocht Engelkes sterfte en risicofactoren op overlijden. De sterfte-incidentie was hoger bij patiënten met ernstig astma en sterfte in de eerste week na een exacerbatie was hoger bij een ernstige astma exacerbatie. Risicofactoren zijn: oudere leeftijd, onderliggend lijden (door andere chronische ziekten), roken, ernst van de astma en eerdere astma exacerbaties.

Inhalatiemedicatie

Engelkes bestudeerde de prevalentie en doeltreffendheid van het Nederlandse beleid rond inhalatiemedicatie in de periode 2003 tot 2012. Ze vond onder meer dat patiënten weinig switchten tussen merk en generieke inhalatiemedicatie en dat de therapietrouw laag was. Ook is het huidige gebruik van generieke inhalatie ß-agonisten geassocieerd met een verhoogd risico op astma-exacerbaties in vergelijking met merk-inhalatiemedicatie (dezelfde medicijnen).
 

Keyword: Astma epidemiologie exacerbaties kinderen therapietrouw inhalatiemedicatie sterfte.

Terug naar het overzicht

Gratis nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws over subsidies, zorg en onderzoek naar astma, COPD en andere longziekten.