Betere effectiviteit van inhalatiemedicatie bij cystische fibrose

    Bos, A.C. | Erasmus Universiteit Rotterdam | 24 maart 2017 |

Inhalatiemedicatie voor patiënten met cystische fibrose (CF, taaislijmziekte) zijn niet altijd toereikend vanwege pathologische afwijkingen in de kleine luchtwegen. Aukje Bos bestudeerde tijdens haar promotieonderzoek in hoeverre inhalatiemedicatie de CF-longen bereiken en hoe dit verbeterd kan worden.

Medicijnverspreiding over de longen

Om de lokale concentratie van geïnhaleerde medicijnen te voorspellen in de CF-longen, gebruikte Bos specifieke computersimulaties. Tijdens deze computational fluid dynamics is gebruik gemaakt van patiënt-specifieke luchtwegmodellen. Bos onderzocht drie soorten CF-medicijnen: aztreonam lysine voor inhalatie (AZLI), tobramycine en dornase alfa (een sputum verdunner).
Het bleek dat AZLI niet de hele longen bereikte. Tot 22% van de kleine luchtwegen bleef onder de minimaal concentratie van AZLI dat nodig is om de meest voorkomende bacterie (Pseudomonas aeruginosa) te remmen. De sputum verdunner dornase alfa bereikten de meeste luchtwegen in voldoende hoge concentraties. Wel bleek dit medicijn door de slimme vernevelaar (Akita) met substantieel hogere concentraties in de kleine luchtwegen terecht te komen in vergelijking met de traditionele vernevelaars.

Dubbele dosering Tobramycine

Bij het vernevelde antibioticum tobramycine werden hoge concentraties in alle regio’s van de long gezien, waarbij een slimme vernevelaar (Akita) tweemaal zo efficiënt was als de meer traditionele vernevelaars (PARI-LC Plus). Om de meer resistente Pseudomonas aeruginosa-bacteriën te doden zou echter een eenmaal daagse inhalatie met dubbele dosering nodig zijn. Bos deed hier een aparte klinische farmacokinetische studie naar, waaruit bleek dat de dubbele dosering goed werd verdragen zonder noemenswaardige bijwerkingen. Ook werden hogere piek- en lagere dalspiegels gevonden met deze eenmaal daagse dosering in vergelijking met de literatuurgegevens over de standaard tweemaal daagse dosering. Bos concludeert dat tobramycine met een dubbele dosering eenmaal per dag waarschijnlijk effectiever werkt, zonder acute toxiciteit.

Inhalatietechniek

Bos onderzocht de inhalatietechniek van 32 kinderen met CF die thuis vernevelden. De meeste kinderen bleken gemiddeld genomen een goede verneveltechniek te hebben, maar toch werden er nog steeds veel fouten gemaakt vooral in ademhalingstechniek. De meest cruciale fout was dat kinderen het mondstuk vaak vóór in plaats van tussen de tanden plaatsten.

Behandeling op maat

De distributie van inhalatiemedicatie over de longen en de gevoeligheid voor antibiotica verschillen onder patiënten met CF. Uit het onderzoek van Bos blijkt dat sommige patiënten een hogere dosis medicatie nodig hebben om het medicijn effectief in de hele bronchiale boom terecht te laten komen. Bos concludeert dat wanneer standaardbehandeling niet voldoende blijkt, patiënten gebaat zijn bij een behandeling op maat, op basis van de status en microbiologie van hun longen.

Keyword: Cystic fibrose cystische fibrose inhalatiemedicatie antibiotica aztreonam lysine tobramycine dornase alfa kleine luchtwegen.

Terug naar het overzicht

Gratis nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws over subsidies, zorg en onderzoek naar astma, COPD en andere longziekten.