De rol van stamcellen bij (verstoorde) foetale ontwikkeling van de longen

    Wolfs, T.G.A.M. | MUMC+ Maastricht | 31 maart 2017 | 6.1.16.088

Chorioamnionitis, een infectie van het vruchtwater, is een belangrijke oorzaak van vroeggeboorte, longschade en een verstoorde longontwikkeling bij de foetus. Deze studie onderzoek in hoeverre een verstoorde werking van de stamcellen en progenitor cellen in de longen van de foetus als gevolg van de infectie is hier de drijvende kracht achter is.

Chorioamnionitis, een infectie van het vruchtwater met (meestal) de bacterie Ureaplasma sp., is een belangrijke oorzaak van vroeggeboorte. De infectie veroorzaakt bovendien een longontsteking bij de foetus met een verstoorde longontwikkeling en longschade tot gevolg. De ondersteuning met zuurstof en/of kunstmatige ademhaling die het kind na de vroeggeboorte nodig heeft, versterken de longschade en de verstoring van de longontwikkeling verder. Dit leidt tot bronchopulmonaire displasie (BPD): longen met minder, maar grotere alveoli en een verminderde micro-vasculaire ontwikkeling dan normaal. Dit leidt op adolescente leeftijd vaak tot bronchiale hyperreactiviteit. Momenteel zijn er geen behandelingen beschikbaar die de verstoorde longontwikkeling kunnen voorkomen en/of de schade kunnen herstellen.

Op grond van eerder onderzoek bestaat het vermoeden dat perinatale longontsteking de werking verstoort van de stamcellen en progenitor cellen in het zich ontwikkelende longweefsel en daardoor tot een verstoorde foetale longontwikkeling, inclusief longschade. Doel van dit project is dit vermoeden nader te onderzoeken met behulp van een diermodel (schaap). De foetale ontwikkeling van schapen, en de longen in het bijzonder, komt sterk overeenkomt met die bij de mens. Daarnaast maakt het grote proefdiermodel het mogelijk therapeutische interventies – lees: infecties met Ureaplasma sp., - uit te voeren en deze al tijdens de zwangerschap en/of onmiddellijk na geboorte te onderzoeken. Onderzoek aan functionele mini longen die in weefselkweek kunnen groeien (organoiden) zal aanvullende mechanistisch inzichten moeten opleveren.

Het in kaart brengen van de hoeveelheid, locatie en werking van endogenous epithelial stem and progenitor cells of the distal airways (DESC) in de foetussen van geïnfecteerde en niet-geïnfecteerde schapen moet inzicht geven in de rol die deze cellen spelen bij de (verstoorde) ontwikkeling van de foetale longen. Vervolgens zal worden nagegaan in hoeverre het in uteri toedienen van multipotente adult progenoitor cellen (MAPCs) in staat is de schade aan de foetale longen en de verstoring van de ontwikkeling van de foetale longen – zowel op klinisch als op fysiologisch niveau - kan voorkomen of herstellen. Ook wordt uitgezocht wat de invloed is van het nogmaals toedienen van MAPCs direct na de geboorte op de verdere ontwikkeling en het functioneren van de longen.
Indien de studies met de schapen (en organoïden) een positieve uitkomst opleveren, kunnen de nieuwe inzichten vertaald worden naar toekomstige klinische studies.

Deze samenvatting is geschreven door wetenschapsjournalist Marten Dooper.

Keyword: Chorioamnionitis longontwikkeling stamcellen organoiden

Terug naar het overzicht

Gratis nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws over subsidies, zorg en onderzoek naar astma, COPD en andere longziekten.