Folistatine 1 en de pathogenese van COPD

    Maarsingh Harm | Universiteit Groningen | 29 januari 2015 | 3.2.12.083

COPD gaat gepaard met veranderingen in het luchtwegweefsel. Dit project onderzoek de rol van het eiwit folistatine 1 (Fstl1) bij deze luchtwegremodelering. Van Fstl1 is bekend dat het samen met het eiwit BMP4 belangrijk is voor een goede embryonale ontwikkeling van de longen. In de longen van mensen met COPD komt Fstl1 in verhoogde mate voor. Ook versterkt Fstl1 de luchtwegschade die veroorzaakt wordt door blootstelling aan sigarettenrook. 

In de pathogenese van COPD treden in het longweefsel twee aan elkaar tegengestelde processen op. Enerzijds is er sprake van overmatige vorming van (bind)weefsel wat leidt tot verdikking van de luchtwegen. Anderzijds schiet het herstel van weefselschade tekort wat blijvende schade aan de longblaasjes tot gevolg heeft. Beide processen dragen er toe bij dat de longfunctie van de COPD-patiënt irreversibel afneemt naarmate de tijd vordert.

Tot op heden is niet precies bekend hoe de ontregeling van de aanmaak en het herstel van luchtwegweefsel bij COPD tot stand komt. Deze studie onderzoekt wat de rol bij deze processen is van het eiwit folistatine-like 1.
Folistatine-like 1 (Fstl1) is een eiwit waarvan recent is aangetoond dat het belangrijk is voor een juiste embryonale ontwikkeling van het longweefsel. Daarbij werkt Fstl1 samen met het eiwit BMP4. Alleen een juiste balans tussen de hoeveelheid Fstl1 en BMP4 in het weefsel leidt tot een gezonde ontwikkeling van de longen. Is die balans verstoord, dan treedt onder andere overmatige fibrose van het longweefsel op.

Inmiddels zijn er aanwijzingen dat een verstoorde aanmaak van Fstl1 mogelijk ook van belang is in de pathogenese van COPD. Zo is aangetoond dat longweefsel van patiënten met COPD meer Fstl1 bevat dan longweefsel van gezonde personen. Daarnaast is aangetoond dat blootstelling aan sigarettenrook (een belangrijke oorzaak van het ontstaan van COPD) de aanmaak van Fstl1 in longweefsel stimuleert. Ook TGF-β, een signaalstof die via haar invloed op de aanmaak van extracellulaire matrixeiwitten betrokken is bij de pathogenese van COPD, stimuleert de aanmaak van Fstl1 in longweefsel. Op zijn beurt versterkt Fstl1 de ontstekingsprocessen en fibrotische processen die door TGF-β en sigarettenrook in gang worden gezet in het longweefsel. Doel van dit project is nader uit te zoeken of en, zo ja, hoe Fstl1 betrokken is bij het ontstaan en het voortschrijden van COPD.

Hierbij zal om te beginnen in longweefsel van gezonde personen en patiënten met COPD stadium IV de hoeveelheid Fstl1 en BMP4 worden bepaald. Ook worden in het longweefsel de intracellulaire signaalroutes die Fstl1 en BMP4 gebruiken in kaart gebracht.
Onderzoek met behulp van gekweekt humaan glad luchtwegspierweefsel en gekweekt bronchiaal epitheelweefsel zal inzicht geven in de rol die Fstl1 speelt bij de aanmaak van ontstekingsbevorderende cytokinen in de luchtwegen, zoals IL-8 en IL-6. In diverse muizenmodellen wordt ten slotte nagegaan hoe langdurige blootstelling aan sigarettenrook de aanmaak van Fstl1 in het longweefsel beïnvloedt en in hoeverre verschillen in de aanmaak van Fstl1 daarbij correleren met verschillen in de mate van luchtwegontsteking en luchtwegremodelering.
Meer inzicht in de details van de pathogenese van COPD kan mogelijk bijdragen aan het ontwikkelen van betere vormen van therapie.

Deze samenvatting is geschreven door wetenschapsjournalist Marten Dooper

Halftijdsverslag

Keyword: COPD folistatine 1 BMP4 fibrose extracellulaire matrix luchtwegremodelering

Terug naar het overzicht

Gratis nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws over subsidies, zorg en onderzoek naar astma, COPD en andere longziekten.