Openingen voor humanisering in moderne zorgpraktijken

    Visse, M. | Vrije Universiteit Amsterdam | 2 juli 2013 |

Hoe ervaren patienten en professionals moderne zorgpraktijken en welke openingen zien zij voor humanisering van die praktijken? Dat is de centrale vraag in het proefschrift ‘Openings of humanization in modern health care practices’ van Merel Visse.

In haar proefschrift omschrijft Visse vier ‘openingen voor humanisering’. Ze combineert daarbij inzichten uit de zorgethiek die zich richt op de vraag wat goede zorg is met inzichten over participatie van patiënten en organisatiekunde. Visse, onderzoeker bij de afdeling Metamedica van het Vu Medisch Centrum, onderzocht middels kwalitatief, narratief en responsief onderzoek welke mogelijkheden patiënten en zorgverleners voor een meer menselijke zorg zien. Zij maakte onder meer gebruik van de interpretatieve narratieve analyse, gestoeld op de hermeneutiek van Hans Georg Gadamer.

Persoonlijke ervaringen

Het proefschrift bestaat uit zeven deelstudies, die elk hun eigen onderzoeksdesign en –methoden volgen: beschrijvende kwalitatieve studies en reponsieve evaluatiestudies. De onderzoeksvragen worden beantwoord door te luisteren naar persoonlijke ervaringen van patiënten en zorgprofessionals. De hoofdstukken presenteren meerdere ‘narratieve vignetten’. Dat zijn voorbeelden van verhalen van patiënten en professionals die aan de studies hebben meegewerkt. Vanuit hun ervaringen met de zorg wordt gezocht naar inzichten die voor andere praktijken van betekenis zijn.

CF

In deel A van het proefschrift, dat zich richt op het begrijpen van verhalen van patiënten en zorgpersoneel, komen ervaringen van mensen met cystic fibrosis (CF) aan de orde. Over het algemeen zijn de deelnemers aan het onderzoek tevreden over de ziekenhuiszorg. Wel ervaren de ondervraagde mensen met CF problemen als het gaat om het voortzetten van school en werk, zowel tijdens als na de opname. Verder hebben zij specifieke verwachtingen van zorgprofessionals: zo willen zij bijvoorbeeld meer als ‘mens’ gezien worden en niet alleen als ‘patiënt’ of ‘casus’.

COPD

In deel B van het proefschrift komt een andere longziekte aan de orde: COPD. Mensen met COPD werken samen met zorgverleners en lotgenoten aan het omgaan met hun ziekte. De verdeling van verantwoordelijkheden vindt plaats in overleg. Als mensen met COPD meer verantwoordelijkheid voelen voor hun eigen gezondheid, vraagt dit om een ondersteunende rol van zorgverleners. Verder beschrijft dit hoofdstuk dat er meer nodig is dan ‘motivatie’ om mensen met COPD uit te nodigen tot een actieve rol in het omgaan met hun ziekte. Mensen hebben steun van lotgenoten nodig en het besef dat COPD meer is dan ‘een gebrek aan lucht’.
Visse komt tot de conclusie dat een menselijke benadering nauw samenhangt met
hoe patiënten en zorgverleners iedere dag weer opnieuw met elkaar omgaan en hoe zij verantwoordelijkheden verdelen. Het is daarom belangrijk dat patiënten ‘hun verhaal’ kunnen vertellen aan de zorgverleners.
 

Deze samenvatting is geschreven door wetenschapsjournalist Aliëtte Jonkers

 

Keyword: cystic fibrosis CF COPD humanisering zorgpraktijk

Terug naar het overzicht

Gratis nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws over subsidies, zorg en onderzoek naar astma, COPD en andere longziekten.