Oxidative stress door roken

    Gimano Amatngalim | Leiden University Medical Center | 2 juni 2016 | 9.1.14.082FE

Oxidatieve stress door roken remt de activatie van “the integrated stress response” in luchtweg epitheelcellen

COPD is een chronische luchtwegaandoening die veroorzaakt wordt door roken. Het luchtwegepitheel, de binnenbekleding van onze longen, vormt de eerste beschermlaag tegen ingeademde schadelijke stoffen en micro-organismes. Beschadiging van het epitheel door roken leidt tot een afname in deze beschermende werking van het luchtwegepitheel, en dit draagt bij aan de ontwikkeling van COPD. Hoe de beschermende werking van het epitheel wordt verlaagd door roken blijft onduidelijk. Daarom hebben wij de invloed van roken onderzocht op een cellulair beschermingsmechanisme, de zogeheten integrated stress response (ISR).

Deze ISR wordt geactiveerd door verschillende stress signalen, die als eerste stap een centraal molecuul, eIF2α, remmen. Deze remming van eIF2α beschermt de cel tegen verdere schade door de aanmaak van nieuwe moleculen grotendeels te stoppen. Dit proces bevordert het herstel van de cel en daarmee ook het behoud van de epitheelcellaag. Ondanks dat de aanmaak van nieuwe moleculen grotendeels wordt geremd, zijn er een aantal moleculen die selectief juist wel worden aangemaakt, waaronder GADD34. Dit eiwit heeft als eigenschap dat het de remming van eIF2α weer kan opheffen waardoor er weer nieuwe moleculen worden aangemaakt. Aan de hand van dit mechanisme kan GADD34 dus de duur van de ISR bepalen en dus ook het (dys)functioneren van de cel. In voorafgaand onderzoek is verondersteld dat aanmaak van GADD34 direct wordt gestuurd door eIF2α. Echter uit onze bevindingen blijkt dat de expressie van GADD34 door sigarettenrookblootstelling onafhankelijk van eIF2α plaatsvindt. Bij verder onderzoek naar het mechanisme dat leidt tot de aanmaak van GADD34, hebben we gevonden hoe GADD34 wordt aangemaakt. Dit bleek afhankelijk te zijn van de zgn. oxidatieve stress die wordt veroorzaakt door roken, en kon geremd worden door een anti-oxidant.

De ontdekking van dit nieuw mechanisme in de cel heeft geleid tot meer inzicht in de invloed van roken op de werking van het luchtwegepitheel. Doordat oxidatieve stress langdurig aanwezig is, zelfs bij het niet roken, blijft activatie van de ISR continue verstoord en dit kan bijdragen aan de ontwikkeling van COPD. Het herstellen van dit proces is daarom een mogelijk nieuwe therapeutische strategie tegen COPD.
 

Keyword: COPD luchtweg epitheel

Terug naar het overzicht

Gratis nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws over subsidies, zorg en onderzoek naar astma, COPD en andere longziekten.