Van lab tot long: onderzoek dat verschil maakt

Longfonds geeft zo’n drie miljoen euro per jaar uit aan longonderzoek. ‘Dat lijkt misschien veel geld’, zegt directeur Károly Illy. ‘Maar we moeten scherpe keuzes maken. We willen het geld zo goed mogelijk besteden.’ Onderzoekers kunnen bij Longfonds subsidie aanvragen via subsidierondes. Research manager Bas Holverda: ‘Uit al die aanvragen kiezen we eerst de meest veelbelovende projecten. Dat doen we met een speciale adviesraad van artsen en wetenschappers. Van die veelbelovende projecten vragen we een uitgebreid onderzoeksvoorstel. De onderzoekers komen ook hier op kantoor om er meer over te vertellen. Daarna maakt de adviesraad een keuze.’

Nuttig en relevant

Bij die keuze zijn een paar dingen belangrijk. Illy: ‘Het onderzoek moet van goede kwaliteit zijn. En het moet nuttig zijn, écht wat opleveren voor mensen met een longziekte.’ Daarom zitten er in de adviesraad ook mensen met een longziekte. Zij bekijken of een onderzoek nuttig is. Hun oordeel weegt zwaar mee. Illy: ‘Mensen die weten hoe het is om een longziekte te hebben, denken mee bij het schrijven van het voorstel. Zij geven de onderzoekers ook advies vanuit hun eigen ervaring. Dat doen ze geweldig goed. Wij vinden dit heel belangrijk. We zullen nooit een onderzoeksvoorstel steunen waar mensen met een longziekte niets aan hebben.’

Successen

Er is al veel succesvol onderzoek gedaan met steun van Longfonds. Holverda noemt een mooi voorbeeld van kort geleden. ‘Het is gelukt om longblaasjes in het laboratorium na te bootsen. We kunnen nu een eenvoudige versie van longblaasjes maken in een kweekschaaltje. Zo kunnen we in de toekomst snel en veilig nieuwe medicijnen testen. En kijken hoe je beschadigde longblaasjes kunt helpen herstellen.’

Illy vult aan: ‘We kunnen ook onderzoeken wat het effect op je longen is van bijvoorbeeld vapen. Hier hoeven geen mensen of proefdieren aan te pas te komen. Je test alles in het kweekschaaltje in het laboratorium. Dat gaat heel makkelijk en snel.’

Een ander succesvol Longfonds-onderzoek gaat over longventielen. Het onderzoek toonde aan dat een behandeling met longventielen zorgt voor een betere longfunctie. En daarmee voor een betere hartfunctie en meer spierkracht. Illy: ‘Dankzij dat onderzoek weten we dat veel mensen die zijn behandeld met deze ventieltjes zich veel beter voelen. Dat is toch prachtig!’

Bemiddelen tussen twee werelden

De steun van Longfonds bij onderzoek is meer dan alleen geld geven. Holverda: ‘We hebben ook geregeld contact met de onderzoekers. Zo krijgen we meer voor elkaar, ook na afloop van het onderzoek. Wat is de volgende stap? Hoe kom je van een onderzoeksresultaat naar een behandeling waar mensen met een longziekte iets aan hebben? Daar kunnen we ook bij helpen.’

Longfonds kent de wereld van artsen en wetenschappers, én de wereld van mensen met een longziekte. Illy: ‘Die twee brengen we bij elkaar. Soms kunnen we een vervolgonderzoek niet zelf betalen, maar wel helpen bij het zoeken naar andere geldschieters.’

Jonge onderzoekers

Longfonds steunt niet alleen grote onderzoeken met ervaren onderzoekers, vertelt Illy. ‘We kiezen ook heel bewust voor onderzoek van talentvolle jonge onderzoekers. Minstens drie per jaar.’ Waarom? ‘Op die manier helpen we ze bij hun eerste stap tot zelfstandig longonderzoeker’, vertelt Holverda. ‘Want daarna blijven ze vaak in de wereld van de longen. Ze kunnen groeien als onderzoeker, beginnen soms hun eigen lab en gaan nog jaren door met longonderzoek. Daarom zijn die subsidies zo belangrijk.’

Twee onderwerpen waar veel onderzoek naar wordt gedaan, zijn astma voorkomen en longweefsel herstellen. De komende jaren blijven deze onderwerpen ook belangrijk. Zij staan hoog op de onderzoeksagenda van Longfonds. Die is opgesteld met onderzoekers, mensen met een longziekte en artsen. Illy: ‘Longartsen en de kinderlongartsen zien elke dag mensen met een longziekte. Zij weten precies welke kennis nodig is om hun patiënten beter te helpen. Daar sluiten wij met onze onderzoeksagenda graag bij aan.’

Enorme puzzel

Longonderzoek kan erg lang duren. En het leidt ook niet altijd meteen tot een nieuwe behandeling. Holverda: ‘Als je zelf een longziekte hebt, dan duurt alles te lang. Dat snap ik. Zie het longonderzoek als een enorme puzzel met miljoenen stukjes. Sommige zie je meteen, bij andere duurt het heel lang voordat je ze kunt leggen. Elk onderzoek is een puzzelstukje. Het ene helpt op de korte termijn, het andere op de lange termijn. Maar elk stukje is nodig.’ 

Samen met de mensen met een longziekte, de artsen en de wetenschappers probeert Longfonds een balans te vinden tussen al die verschillende soorten onderzoek. Illy: ‘Uiteindelijk telt voor ons maar één ding, en dat is dat mensen met een longziekte er iets aan hebben. We steunen onderzoek dat écht verschil maakt.’